สารานุกรมกลุ่มชาติพันธุ์ : ขมุ

สังคมไทยเป็นสังคมที่มีวิวัฒนาการมาจากพื้นฐานความแตกต่างทางเชื้อชาติและวัฒนธรรม แต่พลเมืองชาวไทยสามารถดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันได้อย่างสงบสุข ภายใต้พระบรมโพธิสมภาร แห่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราช ที่ทรงปกครองแผ่นดินโดยธรรม แผ่เมตตาบารมีอันไพศาล เสด็จเยี่ยมเยือนพสกนิกรของพระองค์ทั่วทุกหัวระแหง พระราชทานโครงการพัฒนาต่าง ๆ อันเป็นที่ปลาบปลื้มแก่ปวงชนทุกหมู่เหล่า

เนื่องในปีมหามงคลอภิรักขิตสมัย สมโภชพระราชพิธีกาญจนาภิเษกที่พระองค์ทรงสถิต อยู่ในไอศูรย์สมบัติครบ 50 ปี ด้วยความสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอย่างหาที่สุดมิได้ สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท มหาวิทยาลัยมหิดล จึงได้จัดพิมพ์สารานุกรมกลุ่มชาติ พันธุ์ต่าง ๆ ในประเทศไทยขึ้น เพื่อร่วมเฉลิมฉลองในวโรกาสอันเป็นมหามงคลนี้

หนังสือชุดสารานุกรมกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทยดังกล่าว สถาบันฯ ได้จัดพิมพ์เผยแพร่ ไปแล้ว 12 เล่ม คือในปี พ.ศ.2538 จัดพิมพ์สารานุกรมกลุ่มชาติพันธุ์ : กูย (ส่วย) กะเหรี่ยง สะกอ เขมรถิ่นไทย และม้ง ปี พ.ศ.2539 จัดพิมพ์สารานุกรมกลุ่มชาติพันธุ์ : พวน ละว้า มูเซอ และลีซอ ปี พ.ศ.2540 จัดพิมพ์สารานุกรมกลุ่มชาติพันธุ์ : ไทยโซ่ง ก๊อง(อุก๋อง) เมี่ยน(เย้า) และกะเหรี่ยงโป สำหรับในปี พ.ศ.2541 นี้ ได้จัดพิมพ์สารานุกรมกลุ่มชาติพันธุ์ : ไทยลื้อ ลัวะ ขมุ และญัฮกุร (ชาวดง)

สารานุกรมกลุ่มชาติพันธุ์ : ขมุ ฉบับนี้ เป็นผลงานของ รศ.ดร.สุวิไล เปรมศรีรัตน์ อาจารย์ประจำสถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท ผู้ซึ่งศึกษาภาษาและวิถีชีวิตขมุ ต่อเนื่องกันมาเกือบ 20 ปี และผู้เขียนท่านนี้เป็นนักภาษาศาสตร์ที่ให้ความสำคัญกับการทำงาน ภาคสนามเป็นอย่างยิ่ง ดังนั้น ข้อมูลเกี่ยวกับภาษาและวัฒนธรรมขมุของท่านผู้นี้ จึงนับได้ว่ามีค่า น่าสนใจ เพราะเป็นประสบการณ์ตรงและต่อเนื่อง ซึ่งในการเขียนหนังสือเล่มนี้ นอกจากข้อมูลภาคสนาม ผู้เขียนยังได้ค้นคว้าเอกสารเกี่ยวกับชีวิตชาวขมุ เพื่อให้เนื้อหาสมบูรณ์ยิ่งขึ้น จึงเชื่อได้ว่าผลงานชิ้นนี้จะช่วยให้ผู้อ่านรู้จักและเข้าใจภาษาและวัฒนธรรมของชาวขมุมากขึ้นกว่าเดิม

สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท ขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องทุกท่านที่ได้ร่วมกันจัดทำสารานุกรมกลุ่มชาติพันธุ์ฉบับขมุนี้ขึ้น และหวังเป็นอย่างยิ่งว่า หนังสือเล่มนี้คงมีส่วนช่วย ให้ชาวขมุ เป็นที่รู้จักในแง่มุมที่ถูกต้องและชัดเจนมากยิ่งขึ้น กับทั้งมีส่วนช่วยอนุรักษ์ลักษณะเฉพาะทางวัฒนธรรมของชาวขมุซึ่งเป็นวัฒนธรรมที่เก่าแก่และมีค่ายิ่ง จนกล่าวได้ว่าเป็นสมบัติทางวัฒนธรรมของโลก กับทั้งหนังสือเล่มนี้คงสามารถอำนวยประโยชน์แก่ผู้สนใจที่จะศึกษาค้นคว้า ทั้งทางด้านภาษาและวัฒนธรรมต่อไป

ศาสตราจารย์ ดร.คุณหญิงสุริยา รัตนกุล
ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท มหาวิทยาลัยมหิดล