สารานุกรมกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย : กะซองและซัมเร

การเกิดมีชนชาติหรือเผ่าพันธุ์ผู้คนขึ้นมาในโลก นับได้ว่าเป็นความพิเศษและยิ่งใหญ่ของมนุษยชาติ เพราะมิใช่สภาพการณ์ที่คนใดคนหนึ่งจะกระทำให้เกิดขึ้นได้ โดยลำพัง แต่เป็นความสอดคล้องของหมู่กลุ่มผู้คน มีความสืบเนื่องทางวัฒนธรรม ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบของการแต่งกาย ภาษา ขนบประเพณี ความคิดความเชื่อ และที่สำคัญคือความรู้สึกร่วมเป็นพวกพ้อง จึงจะนับเนื่องได้ว่าเป็นชาติพันธุ์เดียวกัน ดังนั้น การเสื่อมสูญ ของชาติพันธุ์ใดๆ นั่นย่อมหมายถึงหลักฐานและพัฒนาการของมนุษยชาติได้กร่อนหาย และสูญสิ้นไปด้วย

สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท มหาวิทยาลัยมหิดล ตระหนักถึงคุณค่าและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์มาโดยตลอด ได้มีโครงการศึกษาวิจัยเรื่องราวเกี่ยวกับชาติพันธุ์ต่างๆ ในประเทศไทย นำมาเผยแพร่สู่สาธารณชน เพื่อการเรียนรู้และความเข้าใจเพื่อนร่วมชาติ อันจะนำไปสู่ความสงบ ผาสุก และ ความเข้มแข็งของสังคม

ในปีงบประมาณ 2548 นี้ ได้ดำเนินการวิจัยจำนวน 8 กลุ่มชาติพันธุ์ ได้แก่ กะเลิง, ไทยยวน, ดาระอาง, ลาวครั้ง, เวียดนาม, จีนฮ่อ และกะของกับซัมเร (รวมเป็นเล่มเดียว กัน) ซึ่งผู้เขียนคือ ศาสตราจารย์ ดร.สุวิไล เปรมศรีรัตน์ กับ ตร. พรสวรรค์ พลอยแก้ว ทั้งสอง ท่านเป็นผู้ศึกษาเกี่ยวกับภาษาและวัฒนธรรมของกลุ่มกะซองและซัมเรมาเป็นเวลานาน โดยเฉพาะศาสตราจารย์ ดร.สุวิโล ได้คิดค้นทำกิจกรรมเกี่ยวกับการฟื้นฟูภาษาวัฒนธรรมที่ อยู่ในขั้นวิกฤต ด้วยความร่วมมือจากเจ้าของวัฒนธรรมเอง ที่ต้องการให้มรดกทาง ชาติพันธุ์ได้มีการสืบทอด หรืออย่างน้อยที่สุดก็ยังเป็นหลักฐานถึงการมีอยู่ของผู้คนที่เรียกตนเองว่า กะซอง และ ซัมเร จึงเชื่อได้ว่า ข้อมูลที่นำเสนอในฉบับนี้ จะช่วยเติมเต็มแง่คิดและมุมมองให้กับผู้อ่าน สร้างความเข้าใจอันดีกับกลุ่มชาติพันธุ์ที่อยู่ร่วมกันในสังคมไทย

วีระพงศ์ มีสถาน
หัวหน้าโครงการ
สารานุกรมกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย