สารานุกรมกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย : จีนฮ่อ

การเกิดมีชนชาติหรือเผ่าพันธุ์ผู้คนขึ้นมาในโลก นับได้ว่าเป็นความพิเศษ และยิ่งใหญ่ของมนุษยชาติ เพราะมิใช่การเสแสร้งแกล้งให้เกิดขึ้นของคนใดคนหนึ่ง แต่เป็นความสอดคล้องของหมู่กลุ่มผู้คน มีความสืบเนื่องทางวัฒนธรรม ไม่ว่าจะเป็น รูปแบบของการแต่งกาย ภาษา ขนบประเพณี ความคิดความเชื่อ และที่สำคัญคือ ความรู้สึกร่วมเป็นพวกพ้อง จึงจะนับเนื่องได้ว่าเป็นชาติพันธุ์เดียวกัน ดังนั้น การเสื่อมสูญ ของชาติพันธุ์ใดๆ นั่นย่อมหมายถึงหลักฐานและพัฒนาการของมนุษยชาติได้กร่อนหาย และสูญสิ้นไปด้วย

สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท มหาวิทยาลัยมหิดล ตระหนักถึงคุณค่าและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์มาโดยตลอด ได้มีโครงการศึกษาวิจัย เรื่องราวเกี่ยวกับชาติพันธุ์ต่างๆ ในประเทศไทย นำมาเผยแพร่สู่สาธารณชน เพื่อ การเรียนรู้และความเข้าใจเพื่อนร่วมชาติ อันจะนำไปสู่ความสงบ ผาสุก และ ความเข้มแข็งของสังคม

ในปีงบประมาณ 2548 นี้ ได้ดำเนินการวิจัยจำนวน 8 กลุ่มชาติพันธุ์ ได้แก่ กะซองและซัมเร, กะเลิง, ไทยยวน, ดาระอั้ง, ลาวครั่ง เวียดนาม และ จีนยูนนาน หรือชาวจีนฮ่อที่เราคุ้นเคยกับชื่อที่เคยเรียกขานกัน ซึ่งผู้เขียนคือ ดร.นรเศรษฐ์ พิสิฐพันพร อาจารย์ผู้สนใจภาษาและวัฒนธรรมกลุ่มชาติพันธุ์ ได้เก็บรวบรวมข้อมูลทั้งทางเอกสารและข้อมูล ภาคสนาม โดยเดินทางไปสอบถามและร่วมสังเกตการณ์ถึงการดำเนินชีวิตในชุมชนชาวจีนยูนนานทางเหนือของไทยหลายจังหวัด โดยเฉพาะที่จังหวัดเชียงใหม่ เชียงราย และ แม่ฮ่องสอน จึงเชื่อได้ว่า ข้อมูลที่นำเสนอในสารานุกรมกลุ่มชาติพันธุ์ฉบับนี้ จะช่วยเติมเต็มแง่คิดและมุมมองที่เราชาวไทยส่วนหนึ่งเคยมีต่อชาวจีนยูนนาน (จีนฮ่อ) ได้รอบด้านและครบถ้วนมากยิ่งขึ้น

วีระพงศ์ มีสถาน
หัวหน้าโครงการ
สารานุกรมกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย