สุภาษิตเวียดนาม เล่ม 2

สุภาษิต คือถ้อยคำที่ดี คำสอน คำเตือนสติ สุภาษิตเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่ตกทอดมาจาก บรรพบุรุษซึ่งมีกุศโลบายอันแยบยลที่คิดสรรถ้อยคำเพื่อใช้สั่งสอน อบรมลูกหลานรุ่นแล้วรุ่นเล่า สุภาษิตได้ถูกสอดแทรกไว้ทั้งในการพูด การเขียน ภาษาที่ใช้ในสุภาษิตสั้นกระทัดรัด ได้ใจความ เข้าใจและจดจำได้ง่าย

เนื้อหาของสุภาษิตจะสะท้อนให้เห็นถึงแนวคิด วิถีชีวิต ค่านิยมพื้นฐานของคนในสังคมนั้นๆ ได้เพราะผู้คิดสุภาษิตหาใช่นักปราชญ์ราชบัณฑิตแต่อย่างใดไม่ หากแต่เกิดจากสามัญชนคนธรรมดาที่เกิดแรงบันดาลใจจากสภาพแวดล้อมใกล้ตัว เช่น ครอบครัว ความรัก สังคม เศรษฐกิจ ประวัติศาสตร์ ธรรมชาติ อวัยวะของร่างกาย อารมณ์เป็นต้น แม้ว่าสังคมในปัจจุบันนี้มีการเปลี่ยนแปลงไปมาก สุภาษิตบางอย่างไม่อาจเข้ากับสภาพที่แท้จริงของสังคมได้ก็ตาม แต่อย่างน้อยก็ทำให้เราทราบว่าในอดีตบรรพบุรุษของชาวเวียดนามมีแนวคิด คติที่ดีงามต่อการดำเนินชีวิตอย่างไร อดีตหรือประวัติศาสตร์เป็นพื้นฐานที่ส่งผลมาถึงปัจจุบัน คนรุ่นปัจจุบันสามารถนำมาพิจารณาปรับใช้ให้เหมาะกับสถานการณ์ปัจจุบันได้ ชาวเวียดนามยังศึกษาสุภาษิตกันในโรงเรียนมีการยกสุภาษิตประกอบการพูดได้อย่างเหมาะสมและทำให้ได้อรรถรสสุภาษิตยังเป็นสิ่งที่ไม่ล้าสมัยในสังคมเวียดนามปัจจุบัน เมื่อท่านศึกษาสุภาษิตเวียดนามจะพบว่าแนวคิดบางอย่างมีลักษณะร่วมที่เป็นสากลเช่นเดียวกับสุภาษิตของชาติอื่นๆ

สุภาษิตเวียดนามมีตั้งแต่สี่คำขึ้นไปจนถึงสิบคำหรือมากกว่า (แต่พบไม่มากเพราะถ้ายาวมากจะทำให้จำยาก) ส่วนใหญ่สุภาษิตจะแบ่งเป็นสองวรรคและมีสัมผัสใน สุภาษิตเล่มที่สองนี้มิได้จัดเรียงลำดับตามอักษร เหมือนดังเล่มแรก หากแต่แบ่งเนื้อหาตามความหมายออกเป็น 10 ตอน ดังนี้
1. ทัศนคติต่อตนเอง
2. ความรักและครอบครัว
3. ความสัมพันธ์ทางสังคม
4. ความยุติธรรมในสังคมและ ระบบกฎหมาย
5. ด้านเศรษฐกิจ
6. ประเทศชาติและชนบท
7. ธรรมชาติ
8. โชคชะตาและความเชื่อของคน
9. แรงงาน การผลิต และ
10. คน ชีวิต วัตถุ อาชีพต่างๆ

ในสุภาษิตแต่ละบทจะมีคำอ่านภาษาเวียดนามที่ถ่ายเสียงด้วย ภาษาไทยกำกับไว้ใต้ภาษาเวียดนามคำต่อคำ พร้อมทั้งคำแปลสุภาษิตแต่ละบท นอกจากนี้ยังได้อธิบายความหมายของสุภาษิตที่เข้าใจยากไว้อย่างละเอียดด้วย สุภาษิตเล่มหนึ่งนี้มีประมาณ 400 ข้อ

ผู้เขียนได้วิเคราะห์เรื่องภาพสะท้อนทางสังคมจากสุภาษิต เวียดนามไว้ต่างหาก ท่านผู้อ่านที่สนใจกรุณาติดตามอ่านได้

ผู้เขียนขอขอบพระคุณผู้มีรายนามต่อไปนี้เป็นอย่างสูง: อาจารย์เอิน ลา กวาง อาจารย์ผู้ให้ความรู้ คำแนะนำที่เป็นประโยชน์ต่อการศึกษาเรื่องความหมายของสุภาษิตในเล่มนี้ พระสุพโล เทียน หยุง ผู้ที่สนับสนุนให้ข้อมูลที่น่าสนใจบางประการ อาจารย์ทวี สว่างปัญญางกูรและอาจารย์ ธง เหวี่ยน กรุณาช่วยอ่านต้นฉบับด้วยความเมตตาเป็นอย่างยิ่ง คุณประภาศรี ดำสอาดที่ช่วยแก้ไขตัวพิมพ์ภาษาเวียดนาม คณะกรรมการอินโดจีนศึกษา สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท มหาวิทยาลัยมหิดล ตลอดจนผู้เกี่ยวข้องทุกท่านที่ให้การสนับสนุนผู้เขียนได้จัดทำสุภาษิตเล่มนี้ออกเผยแพร่อย่างเป็นรูปธรรม

หากมีข้อบกพร่องประการใด ผู้เขียนขอรับผิดชอบแต่ผู้เดียวและขอน้อมรับคำแนะนำไว้เพื่อการปรับปรุงงานด้านคติชนวิทยาเวียดนามเพื่อการจัดทำครั้งต่อๆ ไปไว้ด้วยความขอบพระคุณยิ่ง

โสภนา ศรีจำปา
กุมภาพันธ์ 2542