สารานุกรมกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย : อึมปี้

สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย มหาวิทยาลัยมหิดล ตระหนัก ถึงคุณค่าและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์มาโดยตลอด ได้มีโครงการศึกษาวิจัยเรื่องราวเกี่ยวกับผู้คนที่ร่วมอยู่ในผืนแผ่นดินไทย นำมาเผยแพร่สู่สาธารณชน เพื่อการเรียนรู้และความเข้าใจเพื่อนร่วมชาติ อันจะนำความผาสุกและความเข้มแข็งมาสู่สังคม

สารานุกรมกลุ่มชาติพันธุ์อึมปี้ฉบับนี้ เกิดขึ้นจากความพากเพียรของ ดร.มยุรี ถาวรพัฒน์ ที่ใช้เวลาในการเก็บรวบรวม “สิ่งที่ปรากฏ”อยู่ในสังคมของชาวอึมปี้ ทั้งที่เป็นเรื่องราวในอดีตและเหตุการณ์ในปัจจุบัน นำมาร้อยเรียงเป็นหมวดหมู่ให้ได้เห็นภาพของหมู่ชนที่เรียกตนเองว่าอึมปี้ได้ชัดเจนมากยิ่งขึ้น

การคงไว้ซึ่งเรื่องเล่าบางประการในหนังสือเล่มนี้ ช่วยโยงให้เห็นความสัมพันธ์ที่ผู้คนในดินแดนภาคเหนือของไทยและในประเทศเพื่อนบ้านมีต่อกัน อาจมีการเลียนแบบ หรือเอาอย่างซึ่งกันและกันได้ เพราะเนื้อแท้ของวัฒนธรรม ก็คือพฤติกรรมที่กระทำสืบเนื่องกันมา ส่วนชนเผ่าใดจะพลิกผันให้มีความแปลก หรือแตกต่าง ก็ย่อมเป็นสิทธิในฐานะของมนุษยชาติ

สิ่งที่น่ายินดีสำหรับสังคมไทยคือการที่ยังคงมีคนหลากเผ่าหลายพันธุ์ ร่วมอยู่อาศัยในผืนแผ่นดินภายใต้ร่มพระบรมโพธิสมภารในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ยังดำรงลักษณะเฉพาะตนไว้ได้ แม้จะไม่ครบทุกส่วนก็ควรค่าที่ จะร่วมกันยินดี ดั่งน้ำที่หยดหายลงดินนั้นยังมีโอกาสระเหยกลายเป็นไอแล้วตกลงมาเป็นฝนในวันเดือนปีข้างหน้า แต่ถ้ากลุ่มชาติพันธุ์เสื่อมสูญไปจากสังคมจะไม่มีวันเรียกให้กลับคืนมาได้เลย

วีระพงศ์ มีสถาน หัวหน้า
โครงการ สารานุกรมกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย