ธรรมดาแต่ไม่สามัญ ผู้หญิงเมียนมากับการย้ายถิ่นข้ามชาติในประเทศไทย

การร่วมกันทำงานในโครงการวิจัยที่ปรากฏผลในหนังสือเล่มนี้เกิดจาก ความหลงใหลและศรัทธาในสิ่งที่คณะผู้วิจัยได้เรียนรู้และเชื่อมั่น รวมทั้งการใช้เวลาร่วมกันในช่วงวันเสาร์อาทิตย์หลายสัปดาห์ เพื่อเดินทางไปเก็บข้อมูลที่อำเภอมหาชัย จังหวัดสมุทรสาคร อยู่เป็นเวลาค่อนข้างนาน ในช่วงแรกที่ดูเหมือนมีโอกาสได้รับทุนในการทำวิจัย แต่สัจธรรมของโลกที่ว่า “ความ แน่นอนคือความไม่แน่นอน” ได้แสดงตัวตนให้ประจักษ์อีกครั้ง แต่นั่นไม่ได้ทำให้ความหลงใหลและศรัทธาในสิ่งที่ทำและต้องการทำลดน้อยลงแต่อย่างใด พวกเรายังคงเดินหน้าทำงานต่อเป็นเวลานับปี ทั้งที่ไม่มีทุนจากภายนอก ทั้งหมดนี้ฟังดูแล้วเหมือนไม่เป็นมืออาชีพในโลกที่การล่าเงินทุนวิจัยแทบจะเป็นลมหายใจของนักวิชาการในปัจจุบัน

ทว่า ความไม่ต้องการรอและต้องการทำในสิ่งที่หลงใหลและศรัทธาโดย ไม่มีใครมาบงการเป็นเจ้าหัวใจนั้น เป็นเสน่ห์ล้ำลึกและโชคอันประหลาดที่นักวิชาการอย่างเราสามารถทำและพอมีได้บ้าง โลกทางวิชาการมีระบบระเบียบ มีคุณูปการหลายประการ ทว่าหลาย ๆ ครั้งกลับไม่มีพื้นที่ให้กับบาง เรื่องราวที่ไม่อยู่ในกระแสแฟชั่นหรือถูกมองจากผู้ให้ทุนหรือจากนโยบาย ระดับต่าง ๆ ว่าไม่มีความสำคัญ ทั้ง ๆ ที่เป็นเรื่องที่สำคัญต่อประวัติศาสตร์ มนุษยชาติและสามารถช่วยเสริมสร้างความเคารพและการยอมรับซึ่งกันและกันในสังคมพหุวัฒนธรรมได้

ความโชคดีของกลุ่มเราคือ การโคจรมาพบกันของคนที่ชอบในสิ่งคล้าย ๆ กัน ทำในสิ่งที่ต้องตาถูกใจ สนุกกับการทำงานร่วมกัน และเห็นว่าสิ่งที่ทำจะเป็นแง่งามและประโยชน์ต่อโลกที่จะเบ่งบานในหัวใจ และยิ่งไปกว่านั้น เมื่อเราบอกกล่าวถึงสิ่งที่กำลังทำให้แก่คนอื่น ๆ ที่พบพานได้ฟัง ก็ได้รับความสนใจและการสนับสนุนอย่างดี

ในประเทศไทย ศิลปินหญิงสมัครเล่น 2 คน คือ เมธาวี สุภาพจน์ และปอรวัลย์ อ่ำกลัด ให้ความสนใจที่จะวาดภาพประกอบหนังสือเล่มนี้ ทั้งที่มีงานประจำล้นมือ รูปวาดของเมธาวีเป็นรูปการ์ตูนของผู้หญิงแรงงานข้ามชาติจากเมียนมาทั้ง 8 คน รวมถึงรูปที่ปรากฏบนภาพปกหน้าและภาพประกอบส่วนหนึ่งในหนังสือก็ล้วนเป็นฝีมือของเธอ ทำให้หนังสือเล่มนี้น่าหยิบอ่านเก๋ละไม ส่วนภาพวาดสีน้ำของผู้หญิงทั้งหมดของปอรวัลย์ที่ปรากฏในหนังสือก็สวยงาม มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ส่งผลให้หนังสือเล่มนี้ดูมีเสน่ห์ในบัดดล

ที่ไต้หวัน เติ้ง เหวิน-เงิน (Deng Wen-Jen) ศิลปินหญิงสมาชิกกลุ่ม Hantoo Art Group ที่มีชื่อเสียง เมื่อเธอได้ฟังเรื่องราวของโครงการก็ถึงกับเอ่ยปากว่าต้องการมีส่วนร่วมในโครงการด้วยการวาดภาพให้หนึ่งภาพ ซึ่งภาพวาดของเธอคือภาพปกหลังที่เป็นชื่อภาษาอังกฤษของหนังสือ ความตื่นตัวเกี่ยวกับนโยบาย New Southbound Policy ของรัฐบาลไต้หวัน ส่งผลให้หน่วยงานทางวัฒนธรรมในไต้หวันให้ความสำคัญกับผู้ย้ายถิ่นข้ามชาติจากอาเซียน เรื่องราวเกี่ยวกับอาเซียนเป็นประเด็นในความสนใจของทั้งนักวิชาการศิลปิน และคนทำงานในแวดวงศิลปะและวัฒนธรรม

ที่ศาลายา ทีมงานของโครงการพหุวัฒนธรรมอาเซียน นำโดยผู้ช่วย ศาสตราจารย์ ดร.เรณู เหมือนจันทร์เชย รักษาการแทนหัวหน้าโครงการและผู้จัดการ คือ คุณนภวรรณ์ มีลักษณะ รวมถึงทีมงาน ได้ช่วยสนับสนุน การผลิตหนังสือเล่มนี้อย่างเต็มกำลัง พร้อมทั้งสายสนับสนุนฝ่ายต่าง ๆ ของสถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย คุณเบญจวรรณ เตชะเสน คุณวิไล อัครพัฒน์ และท่านอื่น ๆ ที่ไม่สามารถออกนามได้หมด ได้ให้การสนับสนุนดูแลในด้านอื่น ๆ เป็นอย่างดี คณะผู้วิจัยและคณะกรรมการขอแสดงความขอบคุณจากใจมา ณ ที่นี้

พวกเราหวังใจว่าหนังสือเล่มนี้จะมีส่วนไม่มากก็น้อย ในการสร้างทัศนคติที่ดีของสังคมไทยต่อแรงงานย้ายถิ่นข้ามชาติ โดยเฉพาะจากประเทศเมียนมา

มรกต ไมยเออร์
ไทเป ฤดูใบไม้ร่วง 2017