สารานุกรมกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย : โส้

การเกิดมีชนชาติหรือเผ่าพันธุ์ผู้คนขึ้นมาในโลก นับได้ว่าเป็นความพิเศษและความยิ่งใหญ่ของมนุษยชาติ เพราะมิใช่สภาพการณ์ที่คนใดคนหนึ่งจะกระทำให้เกิดขึ้นได้โดยลำพัง แต่เป็นความสอดคล้องของหมู่กลุ่มผู้คน มีความสืบเนื่องทางวัฒนธรรม ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบของการแต่งกาย ภาษา ขนบประเพณี ความคิดความเชื่อ และที่สำคัญคือความรู้สึกร่วมเป็นพวกพ้อง จึงจะนับเนื่องได้ว่าเป็นชาติพันธุ์เดียวกัน ดังนั้น การเสื่อมสูญของชาติพันธุ์ใดๆ นั่นย่อมหมายถึงหลักฐานและพัฒนาการของมนุษยชาติได้กร่อนหายและสูญสิ้นไปด้วย

สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบทมหาวิทยาลัยมหิดล ตระหนักถึงคุณค่าและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์มาโดยตลอด ได้มีโครงการศึกษาวิจัยเรื่องราวเกี่ยวกับชาติพันธุ์ต่างๆ ในประเทศไทย นำมา เผยแพร่สู่สาธารณชน เพื่อการเรียนรู้และความเข้าใจเพื่อนร่วมชาติ อันจะนำไปสู่ความสงบ ผาสุก และความเข้มแข็งของสังคม

ในปีฉบับนี้ เป็นผลงานวิจัยของผู้ช่วยศาสตราจารย์ยงยุทธ บุราสิทธิ์ ซึ่งได้ศึกษาวิจัยโดยการเก็บข้อมูลภาคสนามหลายท้องที่ที่มีชาวโส้อาศัยอยู่ เพื่อนำเรื่องราววิถีวัฒนธรรมชาวโส้มาบอกเล่าสู่สาธารณชนได้ซึมซับและภาคภูมิใจร่วมกันว่า องค์ประกอบของชาติไทยเรานั้น ยังมีผู้คนกลุ่มย่อยๆ กระจัดกระจายอยู่หลายแห่งซึ่งหนึ่งในนั้นก็คือชาวโส้ ชนชาวท้องถิ่นที่สืบทอดภาษามาตั้งแต่อดีตกาล ด้วยว่าภาษาโส้นั้นอยู่ในตระกูลเดียวกันกับภาษามอญ ภาษาเขมร ฯลฯ อันเป็นภาษาของเผ่าพันธุ์คนที่นับได้ว่าเป็นกลุ่มคนดั้งเดิมของภูมิภาคเอเชียอาคเนย์

จึงเชื่อได้ว่า ข้อมูลที่นำเสอนในสารานุกรมฉบับนี้จะช่วยเติมเต็มแง่คิดและมุมมองให้กับผู้อ่านสร้างความเข้าใจอันดีกับกลุ่มชาติพันธุ์ที่อยู่ร่วมกันในสังคมไทย

วีระพงศ์ มีสถาน
หัวหน้าโครงการ
สารานุกรมกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย